6 redenen waarom de ene open world RPG wel slaagt en de andere niet

De RPG is misschien wel het grootste genre in videogames. Er zijn er honderden om uit te kiezen, in tientallen smaken. Maar terwijl games als Skyrim na al die jaren jaren nog steeds gespeeld worden, zijn er ook een hoop RPG’s die nauwelijks opgepikt worden als ze nog nieuw zijn. Waar komt dit eigenlijk door?

Het begint bij de eerste indruk. Als spelers niet meteen al geboeid zijn, dan maakt het niet zoveel uit hoe goed de game verder is; ze gaan de game niet oppikken. Het eerste dat wij te zien krijgen, is de wereld waarin de game zich afspeelt. Daarom is het belangrijk dat die wel aanspreekt.

Een strategie hiervoor is een bestaande en geliefde wereld nemen en daar je RPG in plaatsen. Je trekt dan meteen fans van het originele IP, waardoor je niet helemaal met niets begint. CD Projekt Red is hier een goed voorbeeld van. The Witcher is gebaseerd op een boekenreeks en Cyberpunk 2077 op een TTRPG. Baldur’s Gate 3 neemt het systeem van Dungeons & Dragons bijna een op een over, en speelt zich af in een bestaand gebied.

Deze strategie heeft wel het nadeel dat de fans zekere verwachtingen hebben waar de makers aan moeten voldoen. Anders kunnen de ontwikkelaars een hoop negatieve reviews verwachten. Neem bijvoorbeeld de recente Vampire: The Masquerade – Bloodlines 2. Dit is het vervolg op een cultklassieker, die ook nog eens gebaseerd is op een populaire TTRPG. De game is OK, maar het spel stelde de originele fans teleur en is nu bijna helemaal vergeten.

Voor een nieuwe wereld heb je wel een bepaalde twist nodig om op te vallen tussen alle andere games. Skyrim en Dark Souls zijn ‘fantasy’, maar de duistere en onheilspellende sfeer van Dark Souls geeft het een mysterieus gevoel. Skyrim belooft draken en combineert die met mammoeten en Vikingen. Ruimtevaart is ruim en breed bekend, maar door het te combineren met een goed gevoel voor humor en een bijna ongezonde dosis satire op kapitalisme, weet The Outer Worlds toch het oog te trekken.

Dat is precies waar Starfield tekortschiet. De wereld is erg generiek, waardoor het oninteressant overkomt. Het enige dat eruit springt, is de belofte van de duizend planeten die je kan bezoeken, maar als die planeten niet interessant zijn, is daar niet veel aan. Iets moet de spelers grijpen voor ze de game überhaupt een kans geven.

Een wereld moet ook gevuld worden. Een gemakkelijke manier om een game persoonlijkheid te geven, is met personages. Die kunnen praten en dingen doen, waardoor ze al gauw een hoop invloed hebben op hoe de game aanvoelt. Zeker de personages die je vaker tegenkomt in een playthrough.

Denk aan die satirische toon van The Outer Worlds. Die komt niet half zo goed aan als je het alleen zag in de item shops. De manier waarop de lokale bevolking helemaal gehersenspoeld is door de marketing, is wat het zo grappig en eng maakt. De personages zijn een grote bron van het karakter van de game.

Dit is de voornaamste reden dat Fallout 76 zo hard flopte. De Fallout-games zijn voornamelijk leuk door de mensen die erin rondlopen en waarmee jij kan praten. Het was daarom een bijzondere keuze van Bethesda om er eentje te maken waar geen NPC’s in zitten. Wat overbleef was een wereld die leeg en zielloos aanvoelde. Niet vreemd na een nucleaire apocalyps, maar ook niet echt leuk om te verkennen.

Companions kunnen ook een hoop doen. Een goede companion is niet alleen handig om mee te nemen, het heeft ook een persoonlijkheid die je mee wil maken en een persoonlijk verhaal waar je meer over wil weten. Dit is misschien wel het grootste contrast tussen de eerdere Dragon Age-games en The Veilguard. In Origins ging je op avontuur met complexe en interessante personages zoals Zevran en Morrigan, die groeiden terwijl je speelde en waar je meer over wil leren. In The Veilguard hebben je metgezellen een compleet gebrek aan diepgang, waardoor ze weinig boeien.

Een groot verkooppunt voor RPG’s in de afgelopen jaren is hoe groot ze zijn. Niet alleen in vierkante kilometers, maar ook in hoeveel uren je nodig hebt om het spel uit te spelen. Maar dan moet die game wel gevuld worden met dingen om te doen. Anders wordt het gauw saai en haken spelers af De speeluren en het prijskaartje, die moeten wel ergens door goedgepraat worden.

Het is ook niet genoeg om generieke bezigheidjes te plaatsen. Fetch quests die alleen spelers vragen van A naar B te gaan, vervelen gauw. Deze moet je wel wat interessanter aankleden. Denk bijvoorbeeld aan de ‘A Frying Pan, Spick and Span’-missie van The Witcher 3, of ‘A Night to Remember’ van Skyrim. Je doet weinig meer dan heen en weer lopen, maar als je de missies hebt gespeeld, is er een dikke kans dat je ze nog kan herinneren door het verhaal dat tijdens de missies uitvouwen.

Ubisoft is hier een grote boosdoener van. Er zijn her en der wel wat interessante missies, maar het gros van de tijd ben je torens aan het beklimmen om de kaart vrij te spelen en generieke quests aan het doen. Een hoop is zelfs herhaaldelijk en wordt willekeurig gegenereerd. Daarom spelen maar weinig fans de games helemaal uit.

Missies zijn niet de enige dingen waar je de wereld mee vult. Als een game spelers wil aanmoedigen om te verkennen, dan moeten er ook dingen zijn om te ontdekken. Gear, maar ook vista’s om te bewonderen en verhaalmomenten die verteld worden door de omgeving. Hierin zit het verschil tussen een zielloze wereld en eentje die voelt alsof deze leeft.

Lange tijd dachten uitgevers dat games open werelden moesten hebben om te verkopen. Als de spelers niet de vrijheid hebben om te gaan en staan waar ze willen, dan zouden hun games niet verkopen. Dat is niet helemaal waar, want er zijn twee smaken. Deze twee invalshoeken staan in contrast met elkaar, maar ze leveren allebei goede games op.

Games als Black Myth: Wukong geven spelers weinig ruimte om zelf te kiezen wat voor verhaal hun avontuur wordt, maar de game verkocht toch. Dat komt omdat het spel een ander pad inslaat: het richt zich op een ervaring die tot in de puntjes is uitgewerkt voor de beste ervaring. Als elk moment het meemaken waard is, dan is het niet erg als je meegesleurd wordt en niet zelf kan kiezen een andere kant op te gaan.

Deze ervaring is vrijwel onmogelijk om te sturen in een game waarin spelers zelf die vrijheid hebben. Aan de andere kant is ieders ervaring van een open wereld wel anders. Wij kiezen dan namelijk zelf wat we doen en hoe we iets beleven. Baldur's Gate 3 is zo sterk omdat je ervan maakt wat je zelf wil. Jij kiest niet alleen wat voor build je hebt en waar je heengaat, maar ook wat voor personage je speelt.

Dit hoeft niet eens te gebeuren in een grote wereld. Immersion Sims zoals Dishonored laten je spelen zoals jij wil, terwijl de wereld reageert op jouw acties. Het einde verandert, en ook wat je tegenkomt in de wereld is anders. Vergiftig jij het geneesmiddel dat Slackjaw verkoopt? Dan krijg je een Rune van Granny Rags, maar dan verschijnen er in latere missies ook meer Weepers in de achterstandswijken. Zo laat Dishonored meteen zien dat de wereld niet helemaal zwart-wit is. Slackjaw is een gangster die uit is op winst, maar zijn acties zorgen wel voor minder doden.

RPG’s komen voort uit TTRPG’s, die tegenwoordig vooral gespeeld worden voor de roleplay. Maar TTRPG’s kwamen eigenlijk uit wargames die bijna puur strategisch waren voort. Daarom kunnen ook RPG’s twee hele verschillende kanten op gaan. Het is eigenlijk vrij zeldzaam dat een game bijzonder goed is in allebei. Zolang het bijzonder is in de één en oké is in de ander, zit je vaak goed.

Denk bijvoorbeeld weer even aan Skyrim. De gameplay daarvan is, zeker vandaag de dag, best wel karig. Je kan interessante dingen doen met enchantments, maar het vechten zelf is simpel en weinig afwisselend. Toch is de game zelfs nu nog populair. Dit komt door de hoeveelheid aandacht en liefde die wordt gegoten in de wereld, het verhaal en alles dat daarbij komt kijken. En een beetje door de ragdoll physics.

De Monster Hunter-games zitten aan de andere kant van het spectrum. Die hebben nauwelijks verhaal en dat wat er is, is vaak aan de slappere kant. Deze spellen zijn juist populair door de uitgedachte gevechtssystemen en diepgang in de gameplay. Spelers worden getrokken door hoe goed het vechten voelt, niet het verhaal.

Met hoge uitzondering is er wel eens een game die beide aspecten bijzonder goed doet. Denk bijvoorbeeld aan Clair Obscur: Expedition 33, of de Metal Gear-games. Dit zijn de meesterwerken die waarschijnlijk niet gauw vergeten worden. Maar vaak is het genoeg als een game sterk is in één van de twee aspecten. Deze spellen komen niet alleen vaak uit omdat ze moeilijker zijn om te maken. Ze kosten ook meer geld, tijd en aandacht. Daarom beginnen uitgevers daar vaak niet aan. Maar als er eentje is, dan viert de hele gamegemeenschap feest!

Er zijn veel ingrediënten die gaan in een goede RPG en pas als die allemaal samenkomen krijg je wat moois.