Van oorlogstuig tot episch slagveld: de ongelooflijke geschiedenis van Battlefield

Nog maar twee weken en dan is Battlefield 6 eindelijk uitgekomen. De franchise van DICE heeft een rijke historie en wij zijn dan ook met plezier in de geschiedenisboeken gedoken. Dit is hoe Battlefield zich heeft ontwikkeld in de loop der jaren.

Als je denkt aan populaire multiplayer first-person shooters, dan zullen veel mensen al gauw Call of Duty, Halo, Counter-Strike en Battlefield noemen. Stuk voor stuk zijn het shooters die het genre hebben gedefinieerd en die iets nieuws naar de tafel hebben gebracht. Met de release van Battlefield 6 om de hoek zijn we in het verleden van de franchise gedoken om te zien hoe Battlefield is uitgegroeid tot een van de grootste namen onder de shooters.

De naam van Zweedse ontwikkelaar DICE is inmiddels synoniem met de Battlefield-franchise, maar dat is niet altijd zo geweest. De studio werd ooit opgericht in 1992 door vier Zweedse vrienden die elkaar hadden leren kennen tijdens hun studio aan de Växjö universiteit. In deze plaats is de iconische ontwikkelaar dan ook opgericht en begonnen de vier vrienden games te ontwikkelen voor de Amiga, een oud computersysteem dat failliet ging in 1994.

Wie kijkt naar de games die destijds geproduceerd werden door DICE vindt vooral Pinball- en racegames terug en dus eigenlijk geen shooters. Dat kwam pas in 2000, toen DICE dusdanig groot geworden was dat het de studio Refraction Games kon overnemen. Die studio werd geleid door Patrick Söderlund die ook gelijk de CEO van DICE werd. De naam van Söderlund kan bekend in de oren klinken, want niet alleen is hij lang CEO geweest bij de Zweedse ontwikkelaar, hij wordt ook beschouwd als de geestesvader van Battlefield.

Battlefield 1942 was namelijk al in ontwikkeling bij Refraction Games toen DICE het bedrijf overnam. Vervolgens werd de productie van de shooter voortgezet en op 10 september 2002 werd het eerste deel in de franchise met veel lofzang uitgebracht. De game kreeg veel lof voor zijn innovatie in het first-person shooter genre waarbij samenspel, het klassensysteem en de grote schaal werden genoemd als doorslaggevende factoren voor de hoge scores.

Na het succes van Battlefield 1942 en zijn uitbreiding kwam DICE al gauw met het volgende succes: Battlefield Vietnam. De nieuwe game pakte de Vietnamoorlog en veranderde het in een succesvolle multiplayer shooter. Ook hier was weer veel innovatie te vinden met verschillende voertuigen en nieuwe gameplayelementen, maar dit bleek allemaal een voorbode te zijn voor de titel die de franchise naar nieuwe hoogtes zou blazen.

Voordat het zover was werd DICE officieel overgenomen door uitgever EA. Eerdere Battlefield-titels werden al uitgegeven door EA, maar het succes van Battlefield Vietnam leek een doorslaggevende factor te zijn voor een officiële overname in november 2004. Een half jaar later was het eindelijk tijd voor het kroonjuweel en dus verscheen Battlefield 2 aan het licht, het deel dat het begin van een tijdperk bleek te zijn.

Battlefield 2 wordt tot op de dag van vandaag gezien als misschien wel de beste Battlefield-titel ooit. Dat had vooral te maken met de uitstekende gameplay en de innovatie die al was gestart met Battlefield Vietnam. Hierdoor behaalde Battlefield 2 een gemiddelde score van 91 op MetaCritic en sleepte de titel meerdere prijzen binnen voor de beste multiplayer game van het jaar. Dit behaalde de game allemaal zonder beschikbaar te zijn op consoles, maar dat zou al snel veranderen.

Het succes van Battlefield was inmiddels zo groot geworden dat EA en DICE de franchise eigenlijk ook heel graag naar console wilden brengen. Achter de schermen werd hier dan ook hard aan gewerkt en tegen het einde van 2005, een half jaar na de release van Battlefield 2, verscheen Battlefield 2: Modern Combat voor de PlayStation 2 en de originele Xbox. 

De game werd goed onthaald, maar was wel aanzienlijk anders dan de Battlefield-games op PC. Zo waren slagvelden kleiner met een maximum van 24 spelers ten opzichte van 64 spelers op de PC. Daarom werden voor Battlefield 2: Modern Combat nieuwe maps gemaakt die een stuk kleinschaliger waren dan de grote maps waarvoor Battlefield inmiddels bekendstond.

Ook was dit de eerste Battlefield-game met een singleplayer campagne. Niet iedereen zal het zich meer herinneren, want de campagne stond niet heel hoog aangeschreven, maar het maakte wel gebruik van een bijzonder gameplayelement. Je speelde namelijk niet als een soldaat met een naam, maar je wisselde eigenlijk constant van soldaat in een oorlog tussen de NAVO en China. Later zou DICE dit toch anders aanpakken voor een Battlefield-game op consoles.

Na Battlefield 2: Modern Combat was het tijd voor misser genaamd Battlefield 2142. De game was heel erg goed, maar het futuristische thema wist niet een groot publiek aan te spreken. Daarbij leek er ook veel onbalans in de game te zitten en dat had naar alle waarschijnlijkheid te maken met drukte bij DICE. De ontwikkelaar was namelijk bezig een gloednieuwe engine in elkaar te knutselen.

Dan hebben we het natuurlijk over Frostbite, de engine die tot op de dag van vandaag wordt gebruikt in nagenoeg iedere game die bij uitgever EA vandaan komt. Frostbite werd voor het eerst toegepast in de console-exclusive Battlefield: Bad Company, een Battlefield-game met een ijzersterke singleplayer campagne en een nieuwe multiplayer modus genaamd Rush die al gauw zijn plaats in zou nemen naast Conquest als een van de iconische modi die altijd terug te vinden is in Battlefield.

Frostbite was een gigantische stap voorwaarts voor Battlefield en opende de deur voor een gameplayelement die niet meer weg te denken zou zijn bij de populaire franchise. Wie met een RPG op een gebouw schoot, kon namelijk zien hoe de muren van het gebouw instortten en de dekking voor de vijand verdween. Tegenwoordig vinden we het redelijk normaal als een game verwoesting heeft, maar in 2008 was dit waanzinnig in een multiplayer shooter.

Na de eerste Battlefield: Bad Company begon een bijzondere tijd voor DICE, want de ontwikkelaar kwam ineens met verschillende free-to-play Battlefield-titels. De meest interessante free-to-play-titel was misschien nog wel Battlefield Heroes. Hier werd namelijk de serieuze first-person shooter gameplay achterwege gelaten voor een cell-shaded third-person shooter. Desondanks was de game ontzettend leuk en is er tot op de dag van vandaag een grote fanbase die de free-to-play-titel graag terug zou willen zien.

Ook had je Battlefield Online die in elkaar werd geknutseld door een andere studio voor de Koreaanse markt en die een aangepaste versie van Battlefield 2 was die 100 spelers tegelijkertijd in een lobby ondersteunde. Een jaar later verscheen ook Battlefield Play4Free, ook een aangepaste versie van Battlefield 2 die ook nog wat content haalde uit Battlefield: Bad Company 2, de sequel op het succesvolle Battlefield: Bad Company.

Die sequel was ontzettend succesvol en bracht de volgende evolutie van Frostbite met zich mee. Nu kon je gebouwen namelijk tot op de fundering afbreken. Deze keer verscheen Bad Company ook niet alleen maar op console, maar konden ook spelers op PC voor het eerst genieten van verwoesting in een Battlefield-game. Toch bleef het probleem wat Battlefield 2: Modern Combat ook had, een limiet van 24 spelers in een lobby.

Op dit punt leek DICE even klaar te zijn met spin-offs, want in 2011 verscheen na lang wachten Battlefield 3, de eerste hoofdtitel in de franchise sinds 2006. Tegenwoordig kijken we er niet zo van op als het volgende deel in een grote franchise vijf jaar op zich laat wachten, maar destijds lag dat een beetje anders. De game kwam met een nieuwe versie van de Frostbite engine en legde de fundering voor de Battlefield-games die we tegenwoordig zo graag spelen.

Het klassensysteem werd radicaal gemoderniseerd, verwoesting was nu echt de standaard voor Battlefield en natuurlijk een grote collectie easter eggs. Easter eggs zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit Battlefield en Battlefield 3 was de eerste titel die ze op grote schaal uitvoerde. In de game waren bijvoorbeeld veel verwijzingen naar dinosauriërs gevonden, waardoor er jarenlang werd gespeculeerd over een dino-modus in de stijl van Call of Duty Zombies.

Die is er helaas nooit gekomen, maar de dinosauriërs zijn nog met enige regelmaat terug te vinden in de nieuwe games. Daarbij verwerkt DICE in iedere titel meerdere easter eggs die flink wat moeite vereisen om te voltooien. Denk dan aan bijvoorbeeld morsecodes, binaire codes en geheimschriften. Wie de easter eggs oplost wordt vaak beloond met iets bijzonders of een tof evenement in de game, waaronder de welbekende Megalodon uit Battlefield 4.

Battlefield 4 is uiteindelijk waar de franchise echt vaart begon te maken. Veel mensen zullen zich nog wel de eerste beelden herinneren van de grote wolkenkrabber die je in kon laten storten op de map Siege of Shanghai. Levolution bracht verwoesting naar wederom een nieuw niveau en liet verschillende multiplayer maps compleet veranderen door het toepassen van gerichte verwoesting.

Dit is eigenlijk ook waar het huidige tijdperk van Battlefield begon. De verschillende klassen waren inmiddels duidelijk gedefinieerd en consoles gingen eindelijk mee met de grootschalige oorlogvoering die op PC te vinden was. Er werd geen onderscheid meer gemaakt tussen de platforms en dat maakte het werk voor DICE uiteindelijk een stuk makkelijker.

Battlefield 1 en Battlefield V borduurden verder op het grondwerk dat met Battlefield 4 gelegd was. Zo nu en dan werden er nieuwe elementen geïntroduceerd zoals bijvoorbeeld het bouwen van structuren in Battlefield V. In Battlefield 1 introduceerde DICE nog een nieuwe modus die inmiddels ook niet weg te denken is uit Battlefield: breakthrough. Toch ging het nog wel een keertje mis met de franchise.

Nadat Battlefield V toch een beetje tegenviel stapte Patrick Söderlund op als CEO bij DICE en het is moeilijk om dat niet als een van de oorzaken van het floppen van Battlefield 2042 te zien. De geestesvader van de franchise is immers weg en nu kreeg iemand anders dus de controle over de franchise. Dat er vervolgens weinig overbleef van de identiteit die de Battlefield-games door de jaren hebben gekregen, was voor fans dan ook niet heel verrassend.

Het verdwijnen van het klassensysteem, grote maps met weinig inhoud en gameplay die niet heel sterk in de schoenen stond. Battlefield 2042 werd dan ook niet goed ontvangen onder fans van de franchise. Gelukkig lijkt EA vooralsnog geluisterd te hebben en heeft de uitgever Vince Zampella aan het roer van de toekomst van Battlefield gezet. Zampella heeft een uitstekend CV als het aankomt op shooters met titels als Call of Duty Modern Warfare en Titanfall onder zijn naam.

Wie de open beta van Battlefield 6 gespeeld heeft, zal dan misschien ook wel gevoeld hebben dat de ziel van Battlefield terug lijkt te zijn. Op 10 oktober komt de langverwachte game eindelijk uit en zal de fanbase al gauw een oordeel vellen over de nieuwe shooter. Misschien weet Battlefield 6 een nieuwe standaard te zetten voor de toekomst van Battlefield, maar de hoop is vooral dat het de langlopende franchise eer aan doet.