The Last Viking Review: Een verrassend gelaagde Deense triomf

De nieuwe film The Last Viking met Mads Mikkelsen is zo’n titel die je op het eerste gezicht denkt te kennen: een stoere strijd van mannen in  ruwe landschappen, maar niets is minder waar. Welkom bij The Last Viking review, de nieuwste film van Anders Thomas Jensen.

Wie bekend is met het werk van de Deense regisseur achter deze film, Anders Thomas Jensen, weet dat je niet zomaar naar een Viking-film zal kijken. Net als in zijn eerdere projecten verweeft hij onverwachte culturele referenties, melancholie en humor tot een film die vaak een staande ovatie verdient. We verklappen het dan ook alvast: The Last Viking is een van de meest originele films van dit jaar.

We maken kennis met Manfred (Mads Mikkelsen), die duidelijk een afwijking heeft én goed van slag is als zijn broer, Anker (Nikolaj Lie Kaas) opgepakt wordt. De film begint bijna als een komedie, vol ironische dialogen, subtiele slapstick en absurdistische situaties die je doen denken dat je precies weet waar je aan toe bent.

Wat meteen opvalt, is hoe soepel de film start. Een komische, bijna lichtvoetige toon voert de leiding, alsof je naar een Deense versie van een tragikomische avonturenfilm kijkt. Maar gaandeweg schuift er een donkere laag onder het oppervlak, een ontwikkeling die zo organisch verloopt dat je pas tegen de climax beseft hoe diep de film eigenlijk is. 

Het is precies dezelfde toon die Deense regisseur neerzette in Adam’s Apples (2006) en Flickering Lights. De halve cast van Adam’s Apples keert bovendien ook terug in deze film, want Nicolas Bro (dit keer de schurk), uiteraard Mikkelsen en Lie Kaas schitterden toen ook al. En waar daar The Bee Gees een rode draad speelden, is die rol nu weggelegd voor de Zweedse band ABBA. Hoe die vork in de spreekwoordelijke steel zit, gaan we uiteraard niet uitleggen.

Verder zijn er subtiel verwerkte verwijzingen naar trauma’s uit de Europese geschiedenis. In Adam’s Apples zagen we de Holocaust als thematische draad, ook nu sijpelt dat thema in The Last Viking door. Al is het allerbelangrijkste: de band tussen Manfred en zij broer Anker. Iets wat heel luchtig en bijna onschuldig opent, ontvouwt zich als een groot drama en de puzzelstukjes worden voor de kijker heel langzaam op zijn plek gelegd.

Mikkelsen speelt bovendien een rol die hem op het lijf geschreven lijkt: een man die gevangen zit tussen plicht, verleden en een bijna droogkomische nuchterheid. Hij wordt continu heen en weer geslingerd tussen verwachting en werkelijkheid. De rol die het dichtste in de buurt komt van deze acteerprestatie is Men & Chicken, maar zijn rol in The Last Viking staat helemaal op zichzelf.

Mikkelsen laat zien dat hij héél graag regelmatig terugkeert naar Deense cinema en graag samenwerkt met Anders Thomas Jensen. Hij hoeft niet alleen maar in de grootste blockbusters van Hollywood te spelen. Sterker nog, in dit soort rollen komen zijn acteerprestaties het beste boven drijven.

Zijn rol kan het beste samengevat worden als een steekspel van woorden: absurd, vreemd, rauw, tragisch, eerlijk en vooral ontluikend en hartverwarmend. Een Oscarnominatie zal hij er waarschijnlijk niet voor krijgen, maar het mag benoemd worden dat hij geweldig kan acteren.

Grote lof ook voor de maker van de film die het voor elkaar krijgt om een film absurd te beginnen, maar de kijker met steeds meer drama weet te voeren. De luchtigheid van het eerste uur krijgt gaandeweg steeds meer kleerscheuren.

De humor blijft, maar verandert van kleur. Wat eerst grappig was, wordt steeds pijnlijker. En voor je het weet word je meegezogen in een tragisch verhaal in dat als een ui steeds meer lagen begint te krijgen.

Wanneer het op einde eindelijk tijd is voor de plottwist ben je omver geblazen. Ineens kijk je naar de hele film met een andere blik. Alles waar je eerder hardop om gelachen hebt, doet ineens een beetje pijn. En dat is toch een bijzonder knappe prestatie.

Je merkt het, wij zijn fan. Houd je van typische Deense mix van absurditeit en existentiële diepgang? Dan is The Last Viking dé arthouse film van het moment om te kijken. Een film die begint met een glimlach en eindigt met een brok in je keel.

Meer weten over films? Bekijk dan onze speciale pagina.