Mega-lek bij Odido verschijnt in AI-analyses en checktools (check onze gratis tip!)

De impact van de grote datalek bij Odido is enorm groot én wordt steeds zichtbaarder. Nu de volledige dataset op het darkweb is verschenen, blijken gegevens van ruim zes miljoen Nederlanders niet alleen rond te circuleren in besloten kringen, maar ook actief te worden gebruikt op sociale media en externe websites.

Volgens berichtgeving op NOS worden delen van de buitgemaakte data inmiddels gedeeld op X, waar gebruikers statistieken publiceren die zogenaamd zijn gebaseerd op de gelekte klantinformatie. Daarbij zouden achternamen met behulp van AI zijn geanalyseerd om verbanden te leggen tussen etniciteit, fraude en wanbetaling.

De conclusies die daaruit worden getrokken leiden tot stevige discussies en racistische reacties. IT-jurist Arnoud Engelfriet waarschuwt bovendien dat bij het gebruik van externe AI-tools mogelijk opnieuw data wordt gedeeld met derde partijen. Daarmee ontstaat volgens hem een extra risico op verdere verspreiding.

Het Openbaar Ministerie benadrukt dat het downloaden, gebruiken en verspreiden van gestolen data strafbaar kan zijn.

Omdat de informatie door een misdrijf is verkregen, kan bij verspreiding sprake zijn van heling. Tegelijkertijd bestaat er een uitzondering wanneer iemand aantoonbaar handelt in het algemeen belang.

In dat spanningsveld lanceerde ict’er Joost Schuttelaar een eigen website waarmee mensen kunnen controleren of hun gegevens zijn gelekt. Volgens hem bevat de tool geen ruwe persoonsgegevens, maar uitsluitend versleutelde varianten. Daarmee probeert hij verdere schade te beperken. Toch blijft de juridische vraag overeind of het gebruik van zulke data gerechtvaardigd is.

Engelfriet vergelijkt het met een gestolen fiets die veilig wordt opgeslagen: juridisch blijft het een gestolen object, ook als je er zorgvuldig mee omgaat. Alleen een rechter kan uiteindelijk bepalen of een dergelijke tool daadwerkelijk het maatschappelijk belang dient.

Inmiddels heeft ook de Politie een officiële controlepagina online gezet. Daarmee wil de politie voorkomen dat burgers zelf op zoek gaan naar gelekte datasets op dubieuze platformen.

Meerdere mensen zijn ondertussen overgestapt naar een andere provider. Kan dat? Zeker. Lees ook dit artikel.

De nieuwste ontwikkelingen laten zien dat de nasleep minstens zo zorgwekkend is als de hack zelf. Naast identiteitsfraude en doxing ontstaat nu ook secundair misbruik via AI en sociale media.

Hoewel het OM zich primair richt op de daders achter de hack, wordt vervolging van misbruikers niet uitgesloten. De straf kan oplopen tot een geldboete of maximaal één jaar gevangenisstraf.

Let de komende tijd goed op rare telefoontjes, check je bankrekeningen en waarschuw mensen om je heen. Informeer bijvoorbeeld oudere mensen in je omgeving die niet zo goed op de hoogte zijn van de huidige technologische ontwikkelingen. Tegenwoordig kun je met AI bijvoorbeeld andermans stem heel makkelijk klonen en daarmee kunnen de meest rare telefoontjes plaatsvinden.

Ons advies: spreek een code af met degenen die je lief zijn, In geval van twijfel kun je die vraag stellen en weet je daarna zeker of je wel of niet voor de gek wordt gehouden. Spreek deze code wel in real life af en niet via de app!

Meer weten over Odido? Check ons dossier.