Sony had misschien kritiek verwacht van teleurgestelde PlayStation-fans nadat het had aangekondigd vanaf 2028 te stoppen met fysieke game-discs, maar niet de explosie daarna volgde. Kort na die aankondiging startte de Canadese retailer PNP Games de petitie "Don't Kill the Disc", die inmiddels meer dan 300.000 handtekeningen heeft verzameld, maar er is nog veel meer aan de hand. Want wie had gedacht aan een Nederlandse rechtszaak?
Organisator Jade Pearce wees erop dat Sony's nieuwe koers haaks staat op de belofte die het bedrijf tijdens de E3 van 2013 deed, namelijk dat spelers hun games "voor altijd konden houden". Volgens de campagne ondermijnt het verdwijnen van fysieke games het eigendom en de keuzevrijheid van consumenten. Daarbij waarschuwt de petitie dat "de disc verdwijnt, en daarmee ook de keuze."
Toch hadden maar weinig mensen verwacht dat de beslissing ook de aandacht zou trekken van politici en juridische organisaties. Wat begon als frustratie binnen de community, bereikt inmiddels toezichthouders en rechtbanken.
Het verzet breidt zich uit
In Mexico zijn federaal afgevaardigde Iraís Reyes en senator Luis Donaldo Colosio van plan een klacht in te dienen bij de nationale mededingingsautoriteit. Zij willen dat toezichthouders onderzoeken of de strategie van Sony Interactive Entertainment mogelijk in strijd is met de mededingingswet.
Volgens de politici kunnen retailers zoals Liverpool, Sanborns en GamePlanet niet langer concurreren met de verkoop van fysieke PlayStation-games zodra nieuwe titels alleen nog digitaal verkrijgbaar zijn. Daardoor zou de PlayStation Store veel meer invloed krijgen op de prijsstelling.
Reyes vatte de zorgen samen door te stellen dat PlayStation-gebruikers "gedwongen zouden worden hun games uitsluitend via Sony's winkel te kopen." Colosio waarschuwde op zijn beurt dat Sony "de enige prijsbepaler" voor nieuwe PlayStation-games zou kunnen worden.
Nederland voert al langer strijd tegen Sony's digitale bedrijfspraktijken, nog voordat het bedrijf zijn no-discbeleid aankondigde. Milberg Amsterdam en Stichting Massaschade & Consument stellen nu dat Sony's nieuwste beslissing de bestaande claims in de Fair PlayStation-rechtszaak verder versterkt.
Lucia Melcherts, voorzitter van Stichting Massaschade & Consument, stelde dat Sony's no-discstrategie betekent dat "Sony alleen bepaalt wat een game kost en zelfs hoe lang je die mag gebruiken." Volgens haar kan "een prijs nooit eerlijk zijn als de koper geen eigendom en geen alternatief heeft." Daarnaast verwijst de rechtszaak naar een onafhankelijk BRG-rapport waaruit blijkt dat Nederlandse consumenten gemiddeld 47% meer betalen voor digitale PlayStation-games dan voor dezelfde titels op disc.
Of deze acties uiteindelijk genoeg zullen zijn om Sony van koers te laten veranderen, moet nog blijken. Het bedrijf kreeg in het verleden vaker te maken met juridische procedures zonder zijn plannen terug te draaien. Eén ding lijkt echter zeker: de druk op Sony begint pas net. Met 2028 nog niet in zicht, zouden Canada, Mexico en Nederland weleens niet de laatste landen kunnen zijn die vraagtekens zetten bij Sony's no-disctoekomst.
Waarom loopt er al een rechtszaak tegen Sony in Nederland? Een Nederlandse consumentenorganisatie vindt dat Sony te veel controle heeft over de verkoop van digitale PlayStation-games. Volgens de organisatie versterkt Sony's plan om fysieke games af te schaffen de bestaande rechtszaak.
Waar gaat de petitie "Don't Kill the Disc" over? De petitie roept Sony op om ook na 2028 fysieke PlayStation-games op disc te blijven uitbrengen. Volgens de initiatiefnemers moeten spelers de keuze houden om games op disc te kopen en echt te bezitten.
Waarom willen Mexicaanse politici onderzoek naar Sony's no-discplan? Mexicaanse politici vrezen dat Sony's plan de concurrentie beperkt en de PlayStation Store de enige plek maakt waar nieuwe PlayStation-games verkrijgbaar zijn. Daarom vragen zij de mededingingsautoriteit te onderzoeken of de strategie in strijd is met de mededingingswet.