De GTA-legende die Rockstar verliet is aan iets veel groters begonnen

Dan Houser is een van de meest invloedrijke figuren in de moderne openwereldgaming. Meer dan twintig jaar lang hielp hij mee aan enkele van de grootste franchises en meest memorabele personages uit de industrie. Hij weet als geen ander hoe hij een goed verhaal aan de man moet brengen en precies dat is wat hij nu opnieuw gaat doen.

De kans is groot dat je zijn werk kent. GTA? Check. Red Dead Redemption 2? Check. Maar hoeveel weet je eigenlijk over één van de oprichters van Rockstar en de stempel die hij gedrukt heeft op verhalende games? Van openwereldgames tot sciencefictionromans: vandaag gaan we het hebben over opvallende momenten uit de carrière van Dan Houser, zowel binnen als buiten Rockstar.

Dan Houser is veel meer dan alleen een schrijver achter de schermen. Hij geldt als een van de belangrijkste figuren achter Rockstar Games. In december 1998 richtte Houser samen met zijn broer Sam Houser en medeoprichters Terry Donovan, Jamie King en Gary Foreman Rockstar op. Daarna groeide hij uit tot een belangrijke creatieve ziel en hoofdschrijver achter veel van de games die Rockstar wereldberoemd hebben gemaakt.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, bedacht Dan Houser niet de oorspronkelijke Grand Theft Auto. De eerste GTA verscheen in 1997 en werd ontwikkeld door DMA Design, een Schotse studio die later werd omgedoopt tot Rockstar North. Nadat Rockstar Games in 1998 werd opgericht, groeide DMA Design uit tot een belangrijk onderdeel van de Rockstar-organisatie. Dan Houser speelde vervolgens een cruciale rol bij het schrijven en vormgeven van de latere GTA-games.

Hoewel de oorspronkelijke game een publiek wist te vinden, was het nog lang niet het culturele fenomeen dat GTA later zou worden. De franchise veranderde ingrijpend nadat Houser en zijn team betrokken raakten, vooral tijdens de overstap naar 3D met GTA III en later met GTA: San Andreas, GTA IV en GTA V.

Veel fans zouden GTA aanwijzen als het beste voorbeeld van Dan Housers schrijfwerk. Red Dead Redemption, dat voor het eerst verscheen in 2010, liet daarbij ineens een heel andere kant van zijn vertelstijl zien. 

In tegenstelling tot de al bestaande Grand Theft Auto-franchise kreeg Houser met Red Dead Redemption de kans om mee te helpen een hele nieuwe wereld op te bouwen voor een gloednieuwe Rockstar-serie. Hiermee liet hij aan de wereld zien dat hij nog veel meer in zijn mars had.

Met Red Dead Redemption 2 in 2018 bereikte de reeks vervolgens nieuwe hoogten. De sterke verhaallijn en het indrukwekkende oog voor detail hielpen deze game uitgroeien tot een van de meest geprezen games van zijn generatie.

Succes bracht ook de nodige controverse met zich mee. Naarmate GTA populairder werd, kreeg de serie steeds vaker kritiek van politici en belangenorganisaties. Jaren later vertelde Houser hoe Rockstar regelmatig het middelpunt werd van discussies over geweld en volwassen thema's in videogames.

Een groot deel van die kritiek bereikte een hoogtepunt in 2005 tijdens de Hot Coffee-controverse rond GTA: San Andreas. Nadat modders verborgen seksuele content in de game toegankelijk maakten, volgden politieke reacties, een herkeuring door de ESRB, verwijderingen uit winkelschappen en onderzoek door toezichthouders.

Houser omschreef die periode later als een zeer ontwrichtende tijd voor Rockstar. Ook werd in die jaren duidelijk hoe zwaar de aanhoudende controverse en publieke druk op de studio drukten.

In 2020 verliet Dan Houser officieel Rockstar Games na meer dan twintig jaar bij het bedrijf. Dat nieuws verraste veel fans vanwege zijn nauwe band met zowel GTA als Red Dead Redemption. Red Dead Redemption 2 werd uiteindelijk de laatste grote Rockstar-game die verscheen voordat hij vertrok. Later bevestigde Houser bovendien dat hij helemaal niet betrokken was bij GTA 6.

Kort na zijn vertrek richtte Houser samen met zijn oude collega Jeffrey "Lazlow" Jones Absurd Ventures op. Anders dan een traditionele gamestudio ontwikkelt het bedrijf verhalen voor boeken, strips, audiofictie, animatie en videogames.

De misdaadfictie-saga, American Caper verkent een misdaadwereld, terwijl Absurdaverse komedie en satire combineert in animatieprojecten en een geplande AAA-openwereldgame. Ook buiten Rockstar blijft Houser zich richten op het bouwen van grote fictieve werelden die zich over meerdere media kunnen uitbreiden.

De carrière van Dan Houser heeft inmiddels meerdere onverwachte wendingen genomen. A Better Paradise is misschien wel het duidelijkste voorbeeld van die verandering. Wat in 2024 begon als een sciencefiction-audiodrama groeide later uit tot een roman, waarmee het een van Housers meest ambitieuze projecten buiten de game-industrie werd.

Kunstmatige intelligentie en technologie staan centraal in het verhaal, wat een duidelijk verschil vormt met de misdaadwerelden waarmee veel fans zijn naam nog steeds associëren.

Sinds vandaag is de Nederlandse vertaling van A Better Paradise te koop onder de naam Een hoger paradijs en iedereen die iets heeft met games, AI en een goed verhaal, wil dit boek meteen op de wishlist zetten.

Het boek speelt zich af in een nabije toekomst waarin de wereld steeds killer en digitaler wordt. Mensen raken elkaar kwijt en zoeken veiligheid in virtuele omgevingen. De ondernemer Mark Tyburn maakt het spel The Ark. Deze game bedoeld om mensen dichter bij zichzelf te brengen. Alleen groeit de technologie uit tot iets gevaarlijks. De kunstmatige intelligentie achter het spel, NigelDave, neemt menselijke fouten over en begint invloed uit te oefenen op gedachten en werkelijkheid.

Spelers vinden soms troost, maar worden ook geconfronteerd met hun angsten. Buiten het spel worden mensen gestuurd door data en algoritmes. De grote vraag blijft: ben je nog vrij?

Een Hoger Paradijs is vanaf nu te koop als paperback, e-book én als luisterboek. 

Het project laat zien dat Houser steeds meer interesse heeft in het vertellen van verhalen via verschillende media, en niet alleen via videogames. En daar is hij enorm goed in!